was successfully added to your cart.

Winkelmand

Blog

Hoe je de indeling van jouw klaslokaal kunt inzetten voor betere leerresultaten

Door 5 oktober 2019 Geen reacties

Het is maandag, de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik kom het lokaal in van de juf van groep 7, waar ik het komende jaar mijn talentlessen mag gaan geven. De tafeltjes staan verdeeld in groepjes. Samen met mijn assistent besluiten we de tafeltjes in een kring te zetten. Goed voor het groepsgevoel en de interactie, zo dachten wij.

 

3 weken later hebben we evaluatie. De betreffende groep 7 blijkt een speciale groep te zijn. Het groepsgevoel is ver te zoeken en de kinderen letten veel op elkaar, maar niet in positieve zin. 

 

Wat we willen natuurlijk, is deze negatieve sfeer omzetten in een positieve sfeer. Een sfeer van veiligheid en positieve emoties. Om dit te bereiken besluiten we dat het eerst nodig is om de klasindeling te veranderen. Vanuit deze basis creëren we  rust en veiligheid.

 

Zo gezegd, zo gedaan…

 

Wat gebeurde er in de weken erna? 

 

Tijdens dit schrijven zijn we twee weken verder. De klas sputtert in het begin tegen, maar neemt toch plaats op de plekken die ze aangewezen krijgen. Het verschil is voelbaar. De les verloopt een stuk rustiger en leerlingen komen tot leren. De positieve sfeer zoals we hem graag willen hebben, is er nog niet, maar het begin is er. 

 

Terug naar de theorie

Een passende klasindeling is belangrijk. De plek van individuele leerlingen en de samenstelling van groepjes hebben een grote invloed op de motivatie, het gedrag en de interactie met elkaar en de leerkracht.

 

Natuurlijk is de vorm en de grootte van het lokaal bepalend voor de mogelijkheden die je hebt. Maar dit in het achterhoofd houdend zijn er twee essentiële pijlers:

1.zicht

Alle kinderen moeten goed het digibord, het whitebord, eventuele andere schermen en de klok  kunnen zien.

2.bereikbaarheid

Jij als leerkracht moet simpel en snel bij iedere leerling kunnen komen.

 

Waarom is een ruimte ingericht zoals hij is? Een beetje psychologie

 

Een ronde tafel betekent dat iedereen dezelfde status heeft, terwijl een rechthoekige tafel meestal een stoel heeft aan het hoofd voor de voorzitter. Grote tafels waarbij mensen tegenover elkaar zitten zijn gericht op communicatie en discussie. Stoelen in lange rijen gericht op een podium  (zoals in het theater) creëren een duidelijke afstand tussen spreker en publiek.

Als leerkracht: wat wil je uitstralen?

Ook in het klaslokaal kun je de indeling gebruiken om een duidelijke boodschap te geven aan de leerlingen.

Rijen 

Lange strakke rijen geven aan dat het een traditioneel klaslokaal is, met duidelijke regels. 

U-vorm 

Een grote kring (of een kleine kring) duidt erop dat er interactie gewenst is tussen de leerlingen. 

 

Groepjes

Kleine groepjes stralen uit dat de leerlingen gaan werken in een informele setting, met kleine groepsactiviteiten, waar samenwerking gewenst is.

 

Je kunt natuurlijk de klasindeling afwisselen al naar gelang de werkvorm. Een kringgesprek is hier een duidelijk voorbeeld van. Een kring straalt uit dat je wilt dat de leerlingen in gesprek gaan met elkaar. Strakke rijen achter elkaar werken goed als je toetsen hebt. Op het moment dat de kinderen binnenkomen, weten ze direct dat het serieus is.

 

Een ander psychologisch effect waar je als leerkracht wellicht niet aan denkt is het volgende:

Zet je de leerlingen in een groepje bij elkaar en zijn er dus kinderen die tegenover elkaar zitten? Dan is het goed om erover na te denken wie er tegenover elkaar zitten. De leerlingen die tegenover elkaar zitten, moeten zich veilig voelen bij elkaar. Elkaar in het gezicht kijken, terwijl beide partijen niet met elkaar overweg kunnen, levert een groot gevoel van onveiligheid op.

Zelf ben ik in principe geen fan van lange rijen achter elkaar. (tenzij het een bewuste interventie is :))

Dit heeft te maken met bereikbaarheid. Kinderen die achteraan zitten, kunnen makkelijk wegdromen, of ander ongewenst gedrag vertonen. Ikzelf zit er dan te ver vandaan om snel en eenvoudig de focus terug te halen. Wat vervelender is, is dat de kinderen achteraan de kinderen voor hen niet goed kunnen horen. Dit bevordert natuurlijk niet een optimale leerervaring, dat mag duidelijk zijn.

 

Tot slot een vraag

 

Op de foto zie je een indeling die anders is dan de drie die hierboven genoemd zijn. De tafels hier staan in een U vorm, voor het groepsgevoel, maar de tafels zelf staan uit elkaar. Er zijn rijen, maar deze zijn niet te ver naar achteren, zodat je als leerkracht en als leerling voldoende zicht en bereikbaarheid hebt.  Als je de leerlingen meer samen wilt laten werken, dan kun je heel simpel de tafels naast elkaar zetten. Ook is er de mogelijkheid om een leerling op een rustige plek zelfstandig te laten werken. 

 

Ik ben benieuwd wat je van deze opstelling vindt.  Ken je deze? Wat is jouw mening erover? 

Let me know.

 

Dit artikel geeft een inkijkje in kernprincipe 8 van brain-based teaching & learning: omgeving. 

Wil je meer weten over dit onderwerp, schrijf je dan hier in voor de online lezing.

 

Geef een reactie